| Rozdział XII |
 |
 |
 |
| Wpisany przez Administrator | |||||||||
| Wtorek, 26 Maj 2009 13:26 | |||||||||
Strona 7 z 7 Dla ułatwienia sobie badań i uproszczenia rozwoju złożonych przemian społecznych, które w nim drobnymi i niedostrzegalnymi źródłami rozpościerają się nieraz bardzo szeroko, zanim spłyną w widzialne łożysko, wiążemy je z jakąś datą, od której one mają się poczynać. Tak się stało z konfederacją warszawską, tak również z rękojemstwem. Uległo ono po przyłączeniu Mazowsza do Korony kilkakrotnym ograniczeniom. „Dla zachowania dobrego sąsiedztwa" zabroniono puszczać kmieci za poręczeniem do innej ziemi księstwa mazowieckiego z powodu „szkód niemałych, które stąd bywać zwykły". Następnie zastrzeżono, ażeby jeden szlachcic ręczył najwięcej za trzech kmieci, ażeby oni nie byli puszczani ani do miast, ani do wsi nowych „na świeżym korzeniu". Konstytucja z r. 1563 zniosła rękojemstwo w województwie płockim, a po przyjęciu przez Mazowsze praw ogólnych (1576 r.) zniknęło ono zupełnie''. Ponieważ te daty są ustalone, można by je uznać za punkty zwrotne, od których zaczęło się na nowo ograniczenie wolności chłopów. Tymczasem to ograniczenie dawno już istniało w praktyce, zanim weszło w ustawę. Wszechwładza pańska mogła odmawiać wypuszczenia kmiecia za poręczeniem, skoro oni nigdzie tej odmowy zaskarżyć i żadnym wyrokiem sądowym złamać jej nie mogli.
|